Trendlar

May-iyun oylari uchun COVID-19 ning ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlari natijalari
Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi Jahon banki bilan hamkorlikda "O‘zbekiston fuqarolarini tinglash" loyihasi doirasida "COVID-19" ning ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlari bo‘yicha tadqiqot o‘tkazdi.

Takroriy karantin o‘zini qanchalik oqlaydi yoxud O‘zbekiston pandemiyaga qarshi kurashni qanday davom ettiradi?
Eng muhimi, biz endi pandemiya sharoitida yashashga, mehnat qilishga o‘rganishimiz shart. Hayot davom etmoqda va u bizdan sabr-toqat va mustahkam intizom bilan oqilona harakat qilishimizni talab etadi, deydi Akramjon Ne’matov.

Obid Hakimov: Pandemiyani yengib o‘tish trayektoriyasi
Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi direktori Obid Hakimov karantin choralarining qaytarilish sabablari, O‘zbekistonning pandemiya davrida olib borayotgan siyosati va vaziyatning rivojlanish prognozlari haqidagi fikrlarini bildirdi.

MAKROIQTISODIYoT MUAMMOSI: KAMBAG‘ALLIK YoKI PANDEMIYa?
Har yili 5 mln. bolalar vafot etmoqda. Hozirgi pandemiyada zararlanganlarning soni 12 mln.ga yetdi. Shu o‘rinda, tabiiy savol tug‘iladi, qaysi ko‘rsatkich makroiqtisodiy muvozanatni ko‘proq izdan chiqarmoqda? Professor Nodir Jumayev bu haqda o‘z mulohazalarini keltirmoqda.

COVID-19 pandemiyasi O‘zbekiston iqtisodiyotidagi vaziyatga qanday ta’sir qildi
Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi Jahon banki va Taraqqiyot strategiyasi markazi bilan birgalikda COVID-19 ning ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlari bo‘yicha tadqiqot o‘tkazdi.

Dam olish vaqti emas. Koronavirus O‘zbekiston mehnat bozoriga qanday ta’sir qildi
First Development Group va Forbes Uzbekistan «2020 yilgi inqiroz sharoitida ish qidiruvchilar VS ish beruvchilar» mavzusida onlayn-munozarani o‘tkazishdi.

Pandemiya va iqtisod: Qaysi sohalarda “qulash” kuzatiladi?
COVID-19 pandemiyasi oqibatida va koronavirusga qarshi kurashda joriy qilingan karantin choralari Yevropa va Markaziy Osiyoda mamlakatlari iqtisodiyotida tovar va xizmatlarga bo‘lgan ichki talabning sezilarli darajada qisqarishiga olib keldi.

Postpandemiya sharoitida iqtisodiyot va byudjet barqarorligini ta’minlash uchun qanday choralar ko‘riladi?
COVID-19’ning tovar-xomashyo bozorlariga, savdo va pul o‘tkazmalariga ta’siri va majburiy karantin choralarining qo‘llanishi Markaziy Osiyo mintaqasi davlatlarining iqtisodiy o‘sish sur’atlarini keskin pasaytiradi. O‘zbekiston va Turkmanistdan boshqa davlatlarda iqtisodiy pasayish kuzatilishi kutilmoqda.

Milliy statistika tizimini rivojlantirish – islohotlar samaradorligi garovi
Davlat va jamiyat boshqaruvida qarorlar qabul qilish jarayonlarini miqdoriy va sifatli ko‘rsatkichlar bilan ta’minlashda statistika tizimining ahamiyati va o‘rni beqiyos.

COVID-19 dan keyingi hayot: Davlat va Jamiyat
Daron Ajemo‘g‘luning Project Syndicate saytidagi longrid maqolasi COVID-19 pandemiyasidan keyingi davrlarda davlatning roli qanday bo‘lishi mumkinligini chiroyli yoritib beribdi. Garchi maqola asosan, AQSh va G‘arb mamlakatlari nuqtai nazaridan yozilgan bo‘lsa-da, undan olinadigan xulosalar biz uchun ham muhim. Maqoladagi asosiy nuqtalar va xulosalarga Behzod Alimov qisqacha to‘xtalib o‘tgan.

S&P kredit reytingi nimani anglatadi?
S&P Global Ratings reyting agentligi O‘zbekiston bo‘yicha kutilmani «barqaror»dan «salbiy»ga o‘zgartirdi. Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar Markazi ilmiy xodimi Nozimjon Ortiqov O‘zbekistonga berilgan reyting nimani anglatishi, reytingning o‘zgarishiga qanday omillar ta’sir etishi, kutilmaning «barqaror»dan «salbiy»ga o‘zgarishining asosiy sabablariga to‘xtalib o‘tdi.

O‘zbekistonning suveren kredit reytingi barqarorligini ta’minlovchi omillari
Ushbu maqolada koronavirus inqirozi davrida va undan keyingi davrlarda O‘zbekiston suveren kredit reytingi barqarorligini ta’minlashga xizmat qiluvchi ichki va tashqi omillar borasida Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi yetakchi ilmiy xodimi Xalilulloh Hamidov fikr yuritadi.

Inqiroz davrida qaysi sohalarda maoshlar oshirilishi mumkin?
Inqiroz paytida Progressiv ta’lim Instituti ekspertlari qaysi kasb xodimlarida maoshlar oshirilishi mumkinligini aniqlashdi

O‘zbekistonning suveren kredit reytingi prognozi: qayta ko‘rib chiqishning asosiy sabablari
Reyting pasayishining asosiy sababi davlatning umumiy tashqi qarzining likvid tashqi aktivlarga nisbatan oshib ketishi hisoblanadi.

Bo‘sh stadionlar davri: pandemiya sport yulduzlari daromadlariga qanchalik ta’sir qildi?
Koronavirus tufayli professional sport katta miqdordagi daromadlardan ayrilmoqda.

Pandemiya krizisi sharoitida aholini ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash yo‘nalishlari
Xalqaro mehnat tashkiloti kichik biznesda va o‘zini o‘zi band qilgan aholini, ayniqsa, norasmiy iqtisodiyotda ishlayotganlarni himoya qilish uchun shoshilinch va muhim siyosat choralarini ko‘rishga chaqirmoqda

O‘zbekistonda aholiga bir martalik beg‘araz pul tarqatilishi lozimmi?
Koronavirus pandemiyasi butun dunyoni «qamal» qilishi natijasida millionlab odamlarning mehnat qilish qobiliyati cheklandi. Mamlakatlarda karantin choralarining joriy etilishi bilan zarur bo‘lmagan firma va korxonalar faoliyati vaqtinchalik to‘xtatildi. Chegaralar majburlikdan yopildi. Sayyohlar oqimi butunlay to‘xtadi. Odamlarga faqat asosiy xarid qilish ehtiyojlari uchun uydan chiqishlariga ruxsat berildi. Natijada ichki va tashqi bozorlarda tovarlar va xizmatlarga bo‘lgan talab sezilarli darajada kamaydi.

Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi “O‘zbekistonning Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqiga va Jahon savdo tashkilotiga ehtimoliy a’zo bo‘lishini baholash” mavzusida so‘rovnoma o‘tkazdi.
So‘rov natijalari shuni ko‘rsatadiki, respondentlarning 74 % O‘zbekistonning YeOIIga qo‘shilishini qo‘llab-quvvatlaydi. Respondentlarning 16 % qarshi, 4% neytral ovoz berishgan bo‘lsa 6% javob berishga qiynalishdi.

Koronavirus pandemiyasi ko‘proq qaysi sohaga salbiy ta’sir ko‘rsatadi?
Pandemiya sharoitida bir qator mamlakatlar to‘g‘rida-to‘g‘ri kichik korxonalarga yo‘naltirilgan ish vaqtini qisqartirish, vaqtincha ishdan bo‘shatish va kasallik ta’tiliga chiqarish kabi chora-tadbirlar joriy etmoqda. O‘zbekiston pandemiya sharoitida qanday chora-tadbirlarni amalga oshirishni ko‘zda tutgan?

Komiljon Ernazarov: Yevroosiyo iqtisodiy ittifoqi bilan hamkorlik mahalliy ishlab chiqaruvchilarga nima beradi?
Ushbu hamkorlik natijasida qo‘shimcha ravishda qiymati 1,6 mlrd. AQSh dollariga teng mahsulotlarni eksport qilish, temir yo‘lda tashish xarajatlarini 220 mln. AQSh dollariga arzonlashtirish hamda mehnat migrantlari daromadlarini 15-20 foizga oshirish imkoniyatlari paydo bo‘ladi.

Ekspertonomiks yoki O‘zbekiston koronavirus inqirozi davrida ko‘proq tashqi qarz olayotgani to‘g‘rimi?
So‘nggi paytlarda O‘zbekistonning tashqi qarzi bo‘yicha ham mana shunday qarama-qarshi fikrlar paydo bo‘lmoqda. Ko‘pchilik iqtisodchilar va ekspertlar tomonidan O‘zbekistonda olib borilayotgan tashqi qarz siyosati to‘g‘risidagi shaxsiy fikrlar, iqtisodiy qarashlar va mulohazalar bildirilmoqda. Bu haqda Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi yetakchi ilmiy xodim Xalilulloh Hamidov o‘z fikrlarini va asoslarini keltirib o‘tdi.

Global inqirozning mamlakatlar iqtisodiyotlariga va aholi daromadlariga salbiy ta’siri
Bizning tahlillarimiz shundan dalolat beradiki rivojlanayotgan kichik mamlakatlar, jumladan, O‘zbekiston iqtisodiyoti 5 yoki 6 oyda iqtisodiy yo‘qotishlarni qoplab bu yilgi YaIM ning o‘sish sur’ati 1,2 – 1,5 foiz atrofida va keyingi yili 7,0 - 7,2 foizga ko‘tariladi, deydi professor Tursin Shodiyev.

COVID-19 cho‘qqisi zabt etildi: Karantin choralarining ijobiy ta’siri
COVID-19 ning tarqalishi dinamikasiga ko‘ra, bemorlar soni doimo eksponensial egri chizig‘i bo‘ylab harakatlanmaydi va muayyan nuqtaga erishgach, pasayish kuzatiladi.

Qishloq xo‘jaligini rivojlantirish – oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlashning eng asosiy omili
Koronavirus pandemiyasining jahon iqtisodiyotiga salbiy ta’siri turli muammolarni keltirib chiqarmoqda. Jahon banki, Xalqaro valyuta jamg‘armasi va boshqa xalqaro tashkilotlar mutaxassislar hisobotlarida 2020 yil davomida ko‘plab rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlar iqtisodiyotida sekinlashuv ro‘y berishi prognoz qilinyapti.