Кўпгина фуқаролар коммунал хизматлардан, хусусан, газ, электр ва сув таъминотидан шикоят қилишган, шунингдек, иш билан таъминлаш ва бандлик масалаларида мурожаатлар келиб тушган.
Батафсил
Ҳозирги кунда Ўзбекистонда 400 мингдан ортиқ оила турмуш шароитлари яхшиланишига муҳтож. Ўзбекистон шароитида ҳам ривожланган мамлакатлардек камбағалликни қисқартиришга комплекс ёндашув энг мақбул ечимдир.
Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази директори Обид Ҳакимов ушбу мақоласида мамлакатдаги камбағалликни бартараф этиш йўлларидан бири бўлган – ижтимоий ҳимоя самарадорлигини ошириш фақатгина комплекс ёндошувлар орқалигина амалга оширилиши мумкинлиги, ижтимоий қўллаб-қувватлашнинг аҳамияти ва бу борада юритилаётган давлат сиёсати юзасидан изоҳ берди.
Ўзбекистон иқтисодиётига таъсирига оид тадқиқотларда яширин иқтисодиёт даражаси ЯИМга нисбатан 40-50 фоиз атрофида эканини кўрсатди. Бундай вазиятнинг вужудга келиши яширин иқтисодиётни “гуллатишга” ҳисса қўшаётган “уддабурон тадбиркорлар”нинггина эмас, уларга ҳомийлик қилаётган айрим амалдорларнинг хатти-ҳаракатлари натижасидир, дейди Бахтиёр ЯКУБОВ.
Яширин иқтисодиёт иқтисодий ҳодиса бўлар экан, унинг иқтисодий илдизларини топиш керак. Бу илдизлар пул муносабатларининг ўзида жойлашган, пул универсал тўлов воситаси, уни ҳамма операциялар учун қабул қилишади, пул бойликнинг тимсоли, бойлик тўплашнинг энг қулай шакли, дейди профессор Рустам Хасанов.
Ҳукумат экспертларига кўра, Ўзбекистон иқтисодиётининг ҳажми ва ўсиш суръати ҳар йили тахминан 12 миллиард долларлик ТТХИни талаб этади.
Иқтисодий тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази директори Обид Ҳакимов карантин тартибининг иқтисодиёт ва аҳоли даромадларига таъсири ҳақида мулоҳазаларини билдирди.
Наманганда асосий эътибор энг долзарб муаммолардан бири — ишсизликни енгишга қаратилади. Том маънода кенг кўламли мақсад-вазифалар белгилаб олинган — 13 триллион сўмлик лойиҳаларни ишлаб чиқиш ва жорий этиш натижасида вилоятда 55 мингта иш ўрни яратилади, дейди Стратегик ва минтақалараро тадқиқотлар институти директори Элдор Арипов.
Ўзбекистон Президенти эса давлатни бошқариш амалиётига янгилик олиб кирди. Яъни у давлат ижтимоий – иқтисодий ривожланишини ташкил этиш ва бошқариш жараёнида бугун жаҳонда янги ҳодиса сифатида эътироф этилаётган усулни кашф этди, дейди иқтисод фанлари доктори Одил Олимжонов.
Фикримизча, камбағалликни аниқлашга ёрдам берадиган омил сифатида даромадларнинг шаклланишига эътибор қаратиш муҳим ҳисобланади. Бунда даромад шаклланишига асос бўлиб хизмат қилувчи сабаблар ва омилларни ривожлантириш янада муҳим, дейди иқтисодиёт фанлари доктори Нодир Жумаев.
Мақола муаллифлари Ўзбекистоннинг Марказий Осиё мамлакатлари билан минтақалараро ҳамкорлигини мустаҳкамлаш масалаларини мамлакат ва унинг минтақалари иқтисодий ўсишининг муҳим манбаи сифатида талқин этадилар.
Мутахассисларнинг фикрига кўра, Молдованинг Костешти қишлоғида агробизнеснинг ривожланиши айни авжида ва келажакда катта салоҳиятга эга. Бу дегани, қишлоқдаги миллионерлар сони ортиб бораверади. Костешти қишлоғининг тажрибаси Ўзбекистон учун нега муҳим?
Камбағалликни камайтириш ва аҳоли даромадини оширишнинг энг самарали йўли бу фуқароларни боқиманда кайфиятдан чиқариш, уларнинг бандлигини таъминлаш, тадбиркорликка йўналтиришдан иборат бўлиши лозим.
Қайси давлатда бўлишидан қатъий назар, истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилишга ваколатли бўлган органларнинг асосий мақсадлари ва вазифалари белгилаб қўйилган.
Ижтимоий тармоқлардан меҳнат муносабатлари соҳасида самарали фойдаланиш аҳоли бандликка кўмаклашиш марказлари ва рекрутинг агентликларининг виртуал, инновацион прототипини яратади.
Президент томонидан таъкидланган фуқаролардан келиб тушган 11 мингдан ортиқ мурожаатнинг салкам 90 фоизи федерация улушига тўғри келаётгани Ўзбекистонда фуқаролик жамияти институтининг нечоғли ривожланиб бораётганидан далолат беради.
Ишончсизлик муҳитида одамлар бизнес билан шуғулланиш, банкка омонат қўйиш ёки турли транзакцияларни амалга оширишдан чўчийди. Инновациялар қилиш ҳақида-ку гапирмаса ҳам бўлади. Ваҳоланки, бундай фаолият тури ҳамиша хатарли саналган, дейди иқтисодчи олим Рауф Салохўжаев.
Жаҳон экспертлари пандемия туфайли жорий қилинган қатъий карантин қоидалари таълим, жумладан олий таълим учун янги имкониятлар яратганини эътироф этишмоқда.
Ўзбекистонга “кузатувчи давлат” мақоми нима беради ва бу минтақадаги ҳамкорликка қандай таъсир қилади? Шу ва бошқа саволларга Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Стратегик ва минтақалараро тадқиқотлар институти директорининг биринчи ўринбосари Акрамжон Неъматов жавоб берди.
ЕОИИга кузатувчи сифатидаги иштирокимиз мамлакатимизда амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотларга қандай таъсир кўрсатади? Бу каби саволлар кўпчиликни ўйлантириши табиий. Айтиб ўтиш мумкинки, кузатувчи мақомидаги иштирокимиз қарор қабул қилиш жараёнида бевосита иштирок этмасакда, бизга ЕОИИнинг ҳамма ишчи органларида бемалол фикр билдириш ҳуқуқини беради, дейди иқтисод фанлари доктори, профессор Нодир Жумаев.
Қаттиқроқ зилзила юз бериб, "Сарез" кўлининг суви чиқиб кетадиган бўлса, у тоғлар тепасидан дахшатли тезликда пастга оқиб тушиб, Амударё оқимига қўшилиб, ўз йўлида Тожикистон, Туркманистон ва Ўзбекистондаги бир нечта вилоятларни босиб кетиши мумкин.
Ўзбекистон ЕОИИга аъзо бўлса, мамлакатимизда ишлаб чиқарилган ва Европа Иттифоқи мамлакатларидан импорт қилинадиган дори-дармон ва фармацевтика маҳсулотларига нархларнинг пасайиши, сифатсиз дори-дармонлар улушининг камайиши сезилади. Шу билан бирга учинчи мамлакатлардан олиб кирилаётган дорилар нархларининг ошиши ҳам кузатилади.
Ҳозирги пандемия шароитида аҳолининг аксарият қисми қишлоқ жойларда яшашлигини эътиборга олган ҳолда томорқа хўжалигини ривожлантириш муҳим омил бўлиб қолмоқда, дейди Тошкент давлат иқтисодиёт университети ректори Қўнгиротбой Шарипов.
Салкам 11 йил муқаддам халқаро ҳамжамият илк бор инновациялар ва иқтисодий ўсиш учун асосий тўсиқлардан бири квалификацион ўра (чуқурлик) ҳақида сўз очди. Технологияларнинг ривожланиш суъратлари ва иқтисодий ўзгаришлар олимлар, давлат раҳбарлари ва дунёнинг олди тадбиркорларини замонавий иқтисодиёт учун қандай инсон капитали зарурлиги тўғрисида мунозара бошлашга ундади.
Коронавирус ортидаги иқтисодий муаммолар, камбағаллик, ошаётган ташқи қарз ва ЕОИИ — депутат Нодир Жумаев билан суҳбат.
